27 października 1944 r. Tuwa została włączona do ZSRR

27 października 1944 r. Tuwińska Republika Ludowa przestała istnieć jako odrębne państwo i została włączona do Związku Radzieckiego. Jej terytorium uzyskało status obwodu autonomicznego w ramach Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. To rozstrzygnięcie zakończyło okres formalnej niepodległości Tuwy; dziś region ma status republiki w Federacji Rosyjskiej.

Od chińskiego zwierzchnictwa do Tuwińskiej Republiki Ludowej

Tuwa leży w Azji, na południe od Syberii i na północ od Mongolii. Przed rewolucją rosyjską obszar ten pozostawał pod zwierzchnictwem Chin, choć wpływy rosyjskie w regionie rosły. Osłabienie chińskiej władzy po upadku dynastii Qing i przemiany w Rosji otworzyły drogę do zmiany jego statusu.

W 1914 r. Rosja objęła Tuwę protektoratem. Po rewolucji i wojnie domowej jej położenie ponownie się zmieniło. W 1921 r. proklamowano Tannu-Tuwińską Republikę Ludową, znaną później jako Tuwińska Republika Ludowa. Była formalnie niepodległa, ale jej polityka i bezpieczeństwo pozostawały silnie związane z sąsiednim Związkiem Radzieckim.

Jak zmieniał się status Tuwy

• 1914 r. – Rosja ustanowiła nad Tuwą protektorat.
• 1921 r. – powstała Tannu-Tuwińska Republika Ludowa, później nazywana Tuwińską Republiką Ludową.
• 1920. i 1930. lata – państwo rozwijało instytucje pod rosnącym wpływem ZSRR, który był jego głównym partnerem i opiekunem politycznym.
• 27 października 1944 r. – Tuwińska Republika Ludowa została włączona do ZSRR jako obwód autonomiczny w ramach Rosyjskiej FSRR.
• 1991 r. – po rozpadzie Związku Radzieckiego Tuwa pozostała częścią Federacji Rosyjskiej jako republika.

Co oznaczało włączenie do Związku Radzieckiego

Data 27 października 1944 r. oznaczała koniec odrębnej państwowości Tuwy. Jej terytorium przestało być osobną republiką ludową i stało się częścią radzieckiej struktury administracyjnej. Britannica odnotowuje włączenie Tuwy do ZSRR w październiku 1944 r.; dokładną datę decyzji podaje się jako 27 października.

Nie należy opisywać tej zmiany wyłącznie jako dobrowolnego przyłączenia. Władze Tuwińskiej Republiki Ludowej wystąpiły z prośbą o włączenie do ZSRR, a decyzję zaakceptowały władze radzieckie. Taki formalny przebieg trzeba jednak czytać w kontekście silnej zależności politycznej i gospodarczej Tuwy od Moskwy. Sam fakt złożenia prośby nie rozstrzyga, jak szerokie było pole samodzielnego wyboru małego państwa pozostającego pod dominującym wpływem ZSRR.

Republika Tuwy dziś to inny status

Dzisiejsza Republika Tuwy jest podmiotem Federacji Rosyjskiej, a jej nazwa nie oznacza niepodległego państwa. W 1944 r. region został włączony do Związku Radzieckiego jako obwód autonomiczny w ramach Rosyjskiej FSRR; obecny status republiki należy do porządku ustrojowego Federacji Rosyjskiej, istniejącej po rozpadzie ZSRR.

To rozróżnienie pomaga uniknąć częstego skrótu myślowego: dzisiejsza republika nie jest kontynuacją niepodległej Tuwińskiej Republiki Ludowej. Łączą je terytorium i nazwa, ale dzieli je ustrój oraz miejsce w strukturze państwowej.

Kolejnym ważnym punktem chronologii jest rok 1991, gdy rozpad ZSRR zmienił państwowe ramy regionu. Tuwa nie odzyskała wtedy niepodległości, lecz pozostała w granicach Rosji jako jedna z jej republik.

Źródło: Encyclopaedia Britannica